วันที่ 10 เมษายน 2569 – ท่ามกลางบรรยากาศความร้อนแรงของเดือนเมษายน ซึ่งถือเป็น “เดือนแห่งการรณรงค์ต้านภัยมะเร็งช่องปาก” กรมการแพทย์ได้ออกมาเน้นย้ำถึงสถานการณ์สุขภาพที่น่ากังวล โดยปัจจุบันพบผู้ป่วยรายใหม่เฉลี่ยวันละ 9 ราย หรือปีละกว่า 3,000 ราย ซึ่งหัวใจสำคัญที่แพทย์ทุกท่านระบุตรงกันคือ "การตรวจพบไวและป้องกันได้ตรงจุด" คือทางรอดสำคัญจากโรคร้ายนี้
นายแพทย์สกานต์ บุนนาค รองอธิบดีกรมการแพทย์ ให้ข้อมูลว่ามะเร็งช่องปากสามารถเกิดขึ้นได้ทุกตำแหน่ง ตั้งแต่ลิ้น เหงือก ไปจนถึงเพดานปาก โดยปัจจัยเสี่ยงหลักยังคงมาจากการสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ และการเคี้ยวหมาก อย่างไรก็ตามเรื่องของสุขอนามัยในช่องปากและการดูแลฟันปลอมให้มีขนาดพอดีอยู่เสมอ ก็เป็นสิ่งที่ประชาชนไม่ควรละเลยเพื่อลดโอกาสการอักเสบเรื้อรัง
ประเด็นที่ถือเป็นนวัตกรรมการป้องกันที่สำคัญที่สุดในปัจจุบันคือความเชื่อมโยงของไวรัส Human Papillomavirus (HPV) กับการเกิดโรค โดย เรืออากาศเอกนายแพทย์สมชาย ธนะสิทธิชัย ผู้อำนวยการสถาบันมะเร็งแห่งชาติ ระบุว่าพบการติดเชื้อนี้ในผู้ป่วยอายุน้อยเพิ่มมากขึ้น ภารกิจการรณรงค์จึงมุ่งเน้นไปที่การผลักดันวัคซีน HPV ให้เป็น “Universal Protection” หรือการสร้างภูมิคุ้มกันแบบครอบคลุมที่ "ทุกเพศสภาพ" ต้องตื่นตัวและเข้ารับการฉีดวัคซีนเพื่อตัดวงจรการติดเชื้อที่นำไปสู่มะเร็งช่องปากและคอหอยโดยตรง
ขณะที่ แพทย์หญิงรจนา ญาณสมบูรณ์ แพทย์เฉพาะทางสาขาโสต ศอ นาสิก เสริมความเชื่อมั่นว่าการรักษาในปัจจุบันมีความก้าวหน้าอย่างมากด้วยทีมสหสาขาวิชาชีพ (Multidisciplinary Team) ทั้งการผ่าตัด ฉายรังสี และยาเคมีบำบัด ซึ่งจะให้ผลลัพธ์ที่ดีเยี่ยมหากตรวจพบในระยะแรกเริ่ม ดังนั้นการสังเกต "สัญญาณเตือน" เช่น แผลในปากที่ไม่หายภายใน 2 สัปดาห์ หรืออาการเจ็บขณะกลืน จึงเป็นสิ่งที่ต้องใส่ใจอย่างสูงสุด
เนื่องในเดือนแห่งการรณรงค์นี้ กรมการแพทย์จึงขอเชิญชวนประชาชนทุกท่านตระหนักถึงความสำคัญของการป้องกัน โดยเฉพาะการเข้ารับการ "ฉีดวัคซีน HPV" เพื่อสร้างเกราะคุ้มกันร่างกายควบคู่ไปกับการตรวจสุขภาพช่องปากเป็นประจำ หากมีข้อสงสัยสามารถศึกษาข้อมูลเชิงลึกได้ที่ Facebook: สถาบันมะเร็งแห่งชาติ National Cancer Institute และ Line: NCI รู้สู้มะเร็ง เพื่อสุขภาวะที่ดีของประชาชนไทยทุกคน
