Sky doctor หนทางรอดชีวิต ของผู้ป่วย "โรคหัวใจ" จากพื้นที่ห่างไกล สู่รพ.นครพิงค์

---

ปฏิบัติการแพทย์ฉุกเฉินด้วยอากาศยาน

กระทรวงสาธารณสุขได้ให้ความสำคัญการส่งต่อผู้ป่วยวิกฤติ เขตสุขภาพที่ 1 เขตพื้นที่ห่างไกลเข้าถึงการรักษาที่ได้มาตรฐานทันเวลาประกอบด้วย จังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย ลำพูน ลำปาง แพร่ น่าน พะเยา และแม่ฮ่องสอน มีสภาพพื้นที่ทางภูมิศาสตร์เป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อน เส้นทางทางโค้งลาดชัน การส่งต่อผู้ป่วยวิกฤตฉุกเฉินต้องใช้เวลานาน โดยจังหวัดเชียงใหม่มีการรับส่งต่อผู้ป่วยวิกฤตฉุกเฉินทางอากาศจำนวนมากขึ้น ทั้งจากในพื้นที่และจังหวัดในเขตสุขภาพที่ 1 ซึ่งได้ริเริ่มนำระบบการลำเลียงทางอากาศมาใช้ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2553 ปัจจุบันจังหวัดเชียงใหม่เป็นศูนย์อำนวยการปฏิบัติการลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศในเขตสุขภาพที่ 1 ดำเนินงานโดยชุดปฏิบัติการบินจาก โรงพยาบาลนครพิงค์ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ โรงพยาบาลศรีสังวาลย์ โรงพยาบาลแม่สะเรียง หน่วยบินจากกองบินตำรวจ กองกำลังผาเมือง ฉก.สิงหนาท และภาคีเครือข่าย มีการจัดตั้งคณะกรรมการระดับนโยบาย แพทย์อำนวยการและคณะขับเคลื่อนในจังหวัด พร้อมประชุมขับเคลื่อนงานทุก 2 เดือน ร่วมกันวิเคราะห์ปัญหาและหาแนวทางแก้ไข พัฒนาศักยภาพบุคลากรอย่างต่อเนื่อง โดยจัดฝึกอบรมการลำเลียงผู้ป่วยทางเฮลิคอปเตอร์ขั้นพื้นฐาน (Basic Helicopter Emergency Medical Service Course : Basic HEMS) และซ้อมแผนลำเลียงผู้ป่วยวิกฤติฉุกเฉินทางอากาศในพื้นที่ใหม่ทุกปี โดยข้อมูลการลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศ ในเขตสุขภาพที่ 1 ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561 – 2565 มีทั้งสิ้น 204 ราย ระดับทุติยภูมิ (จากโรงพยาบาลต้นทางไปยังโรงพยาบาลปลายทาง) พบส่วนใหญ่ 3 อันดับโรค ได้แก่ โรคหัวใจขาดเลือด, การบาดเจ็บศีรษะอย่างรุนแรง, โรคหลอดเลือดสมอง และโรคเกี่ยวกับทารก ส่วนระดับปฐมภูมิ (จากพื้นที่ต้นทางไปยังโรงพยาบาลปลายทาง) ได้แก่ โรคระบบทางเดินหายใจ ,อุบัติเหตุ และโรคระบบประสาทส่วนกลาง

ตั้งแต่ปี 2564 – 2566 (ข้อมูล ณ 9 กุมภาพันธ์ 2566) มีการลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศทั้งสิ้น 66 ราย โดยในปี 2566 ลำเลียงจำนวน 32 ราย มีการลำเลียง ใน 8 อำเภอ มากที่สุดในอำเภออมก๋อย ฝาง และเวียงแหง เป็นชุดปฏิบัติการจากโรงพยาบาลนครพิงค์ 10 ครั้ง โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ 16 ครั้ง โรงพยาบาลศรีสังวาลย์ จังหวัดแม่ฮ่องสอน 5 ครั้ง และโรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จังหวัดตาก 1 ครั้ง ปัจจุบันโรงพยาบาลนครพิงค์ และโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ได้ผ่านการประเมินหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง