สธ. Kick off "Care Mom" ยกระดับการดูแลหญิงตั้งครรภ์โดยผู้เชี่ยวชาญ ผ่านสมุดฝากครรภ์ดิจิทัล

---

ปลัดกระทรวงสาธารณสุข Kick off “โครงการ Care Mom: ฝากครรภ์มั่นใจ ปลอดภัยในมือผู้เชี่ยวชาญ” นำสมุดฝากครรภ์ดิจิทัลมาใช้ ผ่านแอปพลิเคชันหมอพร้อม ช่วยยกระดับการดูแลหญิงตั้งครรภ์ครรภ์ทั่วประเทศอย่างปลอดภัยและต่อเนื่องจากทีมผู้เชี่ยวชาญ ตั้งแต่ก่อนคลอดจนถึงหลังคลอด และเด็กแรกเกิด ทั้งฝากครรภ์คุณภาพ คัดกรองดาวน์ซินโดรม นัดหมายฝากครรภ์/ฉีดวัคซีน เพิ่มความมั่นใจว่าทุกการตั้งครรภ์และการคลอดจะได้รับการดูแลอย่างมีคุณภาพและปลอดภัย

วันที่ 9 ก.ย. 2568) ณ ห้องประชุมกุญชรศุภศรี ชั้น 9 อาคาร 100 ปี การสาธารณสุขไทย โรงพยาบาลสุรินทร์ จ.สุรินทร์ นพ.โอภาส การย์กวินพงศ์ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานในพิธีเปิดกิจกรรม Kick off “โครงการ Care Mom: ฝากครรภ์มั่นใจ ปลอดภัยในมือผู้เชี่ยวชาญ” โดยมีผู้บริหารระดับสูง พร้อมด้วยบุคลากรสาธารณสุข เข้าร่วม โดยกล่าวว่า การตั้งครรภ์และการคลอด ถือเป็นช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดของชีวิต และเป็นรากฐานของการสร้างพลเมืองคุณภาพให้แก่ประเทศ กระทรวงสาธารณสุขจึงมุ่งพัฒนาระบบบริการสุขภาพแม่และเด็กอย่างต่อเนื่อง เนื่อง โดยโครงการนี้เป็นความร่วมมือของ Service Plan สูตินรีเวชกรรม และสำนักสุขภาพดิจิทัล ในการนำนวัตกรรมสมุดฝากครรภ์ดิจิทัลมาใช้ในการดูแลหญิงตั้งครรภ์ ช่วยให้หญิงตั้งครรภ์ทุกคนได้รับการดูแลอย่างปลอดภัยและต่อเนื่องจากทีมผู้เชี่ยวชาญ ตั้งแต่ก่อนคลอดจนถึงหลังคลอด และเด็กแรกเกิด ทั้งการฝากครรภ์คุณภาพ การคัดกรองดาวน์ซินโดรมด้วยการตรวจ NIPT test การป้องกันการคลอดก่อนกำหนด แจ้งเตือนนัดหมายฝากครรภ์/ฉีดวัคซีน และให้คำแนะนำต่างๆ

 

“สมุดฝากครรภ์ดิจิทัล ช่วยให้ข้อมูลการฝากครรภ์ไม่สูญหาย มีการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างสถานบริการ ภายใต้มาตรฐานความปลอดภัยทางไซเบอร์ ทำให้การฝากครรภ์คุณภาพเป็นไปตามเป้าหมาย และยังเป็นเครื่องมือเฝ้าระวังความเสี่ยงเชิงรุก ช่วยลดภาวะแทรกซ้อนทั้งของแม่และเด็ก ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของการยกระดับบริการสุขภาพที่จะช่วยสร้างความมั่นใจให้กับแม่และครอบครัว ว่าการตั้งครรภ์และการคลอดบุตรทุกครั้ง จะได้รับการดูแลอย่างมีคุณภาพและปลอดภัย ส่งผลให้เด็กไทยทุกคนได้เติบโตอย่างแข็งแรง เป็นกำลังสำคัญของประเทศในอนาคต” นพ.โอภาสกล่าว

NIPT (Non-Invasive Prenatal Testing) หรือเรียกอีกชื่อว่า NIPS (Non-Invasive Prenatal Screening) คือการตรวจเลือดที่ใช้กับคุณแม่ตั้งครรภ์เพื่อตรวจหาความเสี่ยงความผิดปกติของโครโมโซมของทารกในครรภ์ หลักการทำงานคือการวิเคราะห์ DNA ของทารก ที่ปะปนอยู่ในกระแสเลือดของคุณแม่ การตรวจนี้เป็นการ คัดกรอง ไม่ใช่การวินิจฉัย แต่มีความแม่นยำสูงและปลอดภัยกับทารกเพราะใช้เพียงการเจาะเลือดจากคุณแม่เท่านั้น

 

ความผิดปกติที่ NIPT สามารถตรวจคัดกรองได้ เช่น ดาวน์ซินโดรม (Trisomy 21)เกิดจากโครโมโซมคู่ที่ 21 เกินมา 1 แท่ง, เอ็ดเวิร์ดซินโดรม (Trisomy 18)  เกิดจากโครโมโซมคู่ที่ 18 เกินมา 1 แท่ง ,พาทัวซินโดรม (Trisomy 13): เกิดจากโครโมโซมคู่ที่ 13 เกินมา 1 แท่ง ,ความผิดปกติของโครโมโซมเพศ: เช่น เทอร์เนอร์ซินโดรม (XO), ไคลน์เฟลเตอร์ซินโดรม (XXY), และทริปเปิลเอกซ์ซินโดรม (XXX) ซึ่งเกิดจากโครโมโซม X หรือ Y ขาดหรือเกินไป

 

การแปลผลตรวจ NIPTผลตรวจ NIPT จะบอกว่า "ความเสี่ยงต่ำ (Low Risk) หรือ "ความเสี่ยงสูง" (High Risk) ผลความเสี่ยงต่ำ: หมายถึงโอกาสที่ทารกจะเป็นความผิดปกติเหล่านี้น้อย ผลความเสี่ยงสูง: หมายถึงมีความเป็นไปได้สูงที่ทารกจะมีความผิดปกติ แต่ ไม่ได้หมายความว่าทารกจะเป็นโรคนี้อย่างแน่นอน หากผลออกมาเป็นความเสี่ยงสูง แพทย์จะแนะนำให้ตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมด้วยวิธีอื่น เช่น การเจาะน้ำคร่ำ (Amniocentesis) หรือ การเจาะรก (CVS) เพื่อยืนยันผลการตรวจที่แน่ชัดอีกครั้ง

ปัจจุบันตลาดการตรวจ NIPT มีบริษัทและแบรนด์ที่หลากหลายมาก ทั้งในระดับโลกและในประเทศไทย โดยบริษัทที่ถือเป็น ยักษ์ใหญ่ ในอุตสาหกรรมนี้ มักจะเป็นบริษัทที่พัฒนาเทคโนโลยีการวิเคราะห์ทางพันธุกรรมขั้นสูง และมีฐานลูกค้าหรือเครือข่ายที่ครอบคลุมทั่วโลก บริษัทชั้นนำระดับโลกที่มักถูกกล่าวถึงในวงการนี้ ได้แก่Illumina: เป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีการถอดรหัสพันธุกรรม (DNA sequencing) ที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยเครื่องมือและเทคโนโลยีของ Illumina ถูกนำไปใช้ในห้องปฏิบัติการหลายแห่งทั่วโลกในการตรวจ NIPT ซึ่งผลิตภัณฑ์ของ Illumina ที่ใช้สำหรับการตรวจ NIPT คือ VeriSeq NIPT Solution และเทคโนโลยีนี้ยังเป็นพื้นฐานให้กับแบรนด์ NIPT อื่นๆ ด้วย Natera: เป็นบริษัทด้านพันธุศาสตร์ที่โดดเด่นในด้านการตรวจสุขภาพสตรี โดยเฉพาะการตรวจ NIPT แบรนด์ Panorama ของ Natera มีชื่อเสียงในด้านความแม่นยำและสามารถแยก DNA ของแม่และทารกได้ชัดเจนนอกจากบริษัทผู้ผลิตเทคโนโลยีหลักแล้ว ยังมีแบรนด์ NIPT ที่ให้บริการในเชิงพาณิชย์และเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง เช่น NIFTY (Non-Invasive Fetal Trisomy Test): เป็นแบรนด์ NIPT ที่มีฐานข้อมูลขนาดใหญ่จากผู้รับการตรวจจำนวนมากทั่วโลก Qualifi / Verifi: เป็นแบรนด์ที่ใช้เทคโนโลยีของ Illumina Panorama: เป็นแบรนด์ที่พัฒนาโดยบริษัท Natera

ในประเทศไทยเองก็มีบริษัทและโรงพยาบาลหลายแห่งที่นำเข้า  หรือเป็นตัวแทนแบรนด์ชั้นนำเหล่านี้เข้ามาให้บริการ เช่น NIFTY, Clarifi, Panorama และ Thai NIPT  ซึ่งแต่ละแบรนด์ก็จะมีข้อดีและรายการตรวจที่แตกต่างกันไป ในประเทศไทย มีบริการตรวจ NIPT ให้เลือกหลายแห่ง ทั้งในโรงพยาบาลรัฐและเอกชน รวมถึงคลินิกเฉพาะทางด้านสุขภาพสตรี ซึ่งแต่ละแห่งจะใช้แบรนด์หรือชุดตรวจที่แตกต่างกันไป แบรนด์ NIPT ที่ให้บริการในประเทศไทยโรงพยาบาลและคลินิกต่างๆ มักจะเลือกใช้บริการจากห้องปฏิบัติการของบริษัทชั้นนำระดับโลก โดยแต่ละแบรนด์ก็จะมีจุดเด่นและรายการตรวจที่ครอบคลุมต่างกันไป เช่น NIFTY: เป็นหนึ่งในแบรนด์ที่ได้รับความนิยมมาก มีหลายแพ็กเกจให้เลือกตั้งแต่การตรวจพื้นฐานจนถึงการตรวจที่ครอบคลุมโครโมโซมครบทุกคู่ Panorama: เป็นแบรนด์ที่พัฒนาโดยบริษัท Natera จากสหรัฐอเมริกา มีจุดเด่นคือความแม่นยำสูง Clarifi / Qualifi: เป็นแบรนด์ที่ใช้เทคโนโลยีของบริษัท Illumina ซึ่งเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยี DNA sequencing Thai NIPT: เป็นการให้บริการตรวจโดยศูนย์จีโนมทางการแพทย์ของ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ซึ่งเป็นหน่วยงานในประเทศ  ทำให้มีมาตรฐานและราคาที่เข้าถึงได้ง่ายสถานที่ให้บริการ

คุณสามารถเข้ารับการตรวจ NIPT ได้ที่โรงพยาบาลชั้นนำ  ทั้งโรงพยาบาลรัฐและเอกชนที่มีแผนกสูตินรีเวช เช่น โรงพยาบาลรามาธิบดี, โรงพยาบาลกรุงเทพ, โรงพยาบาลสมิติเวช คลินิกเฉพาะทาง: หลายคลินิกสูตินรีเวชหรือคลินิกที่เชี่ยวชาญด้านสุขภาพสตรีก็มีบริการนี้ บริษัทที่ให้บริการตรวจทางพันธุกรรมโดยตรง: บางบริษัทมีบริการเก็บตัวอย่างที่บ้านหรือในเครือข่ายคลินิก ราคาและแพ็กเกจการตรวจจะแตกต่างกันไปตามแต่ละแบรนด์และแต่ละสถานพยาบาล แนะนำให้ลองเปรียบเทียบข้อมูลหรือปรึกษาแพทย์สูตินรีแพทย์ที่ดูแลครรภ์เพื่อเลือกการตรวจที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคุณ